Gedrag is een breed begrip. Al het handelen valt onder gedrag, maar ook niet handelen is gedrag. Een handeling leidt tot iets. Dat zogenaamde iets is het effect van gedrag, het is de nieuwe situatie dat door het gedrag is gecreëerd. Met gedrag wordt de toekomst beïnvloed. Veel handelingen doen we onbewust en we staan er ook niet vaak bij stil dat we de toekomst beïnvloeden. Weinig mensen bijvoorbeeld, zullen onder aan de trap bewust denken dat ze de toekomst beïnvloeden door een been op te tillen en op een hogere trede te zetten, de meeste mensen lopen gewoon een trap op naar boven. Veel, met name dagelijkse handelingen doen we gewoon zonder erbij stil te staan. Maar er zijn natuurlijk ook handelingen waarbij we, voordat we tot actie overgaan, eerst een overweging maken. Vervolgens nemen we een besluit en tenslotte voeren we dat besluit uit door te handelen. Tijdens het moment van overwegen doen we een voorspelling over de toekomst: “als ik dit doe, dan zal er dat gaan gebeuren”. Vaak zijn we best aardig in staat om een juiste voorspelling te doen over de toekomst. We kunnen bijvoorbeeld goed voorspellen wat er gaat gebeuren, als we te maken hebben met processen die bekende wetten volgen, zoals “als ik de ketel op het vuur zet, dan zal het water in die ketel warm worden en gaan koken”. Ook in situaties die we herkennen, omdat we vergelijkbare situaties eerder hebben meegemaakt, ervaren we zekerheid over waar het een en ander toe zal leiden. Bijvoorbeeld: “als mijn collega druk binnenkomt en ik stel hem een vraag, dan kookt hij over en zal geen antwoord geven. Beter is het om even te wachten en pas straks mijn vraag stellen, want dan krijg ik wel een antwoord”. Er zijn tal van situaties die we herkennen en waarin we op basis van kennis en ervaring besluiten kunnen nemen, omdat we zeker zijn waar de handeling toe zal leiden. Ook anderen kunnen we, doordat we hen met onze kennis en ervaring laten weten wat er gaat gebeuren, overtuigen om het één te doen en het ander te laten. Als we weten wat er gaat gebeuren, beheersen we de toekomst en dat biedt zekerheid voor onszelf en voor anderen. Door die zekerheid voelen we ons veilig en op ons gemak.

Er zijn ook situaties waarin je weet wat je moet doen, alleen maar omdat je dat zo voelt, zonder dat je onder woorden kan brengen waarom. Het is een antwoord dat niet voortkomt uit een gedachtegang met argumenten of redenen, maar uit een intuïtie, een gevoel, een ingeving die zich plotseling manifesteert. Veel mensen kennen zo’n ervaring wel. Met name achteraf, als een beslissing genomen is, er gehandeld is en het effect zichtbaar, kan er nog weleens gezegd worden “ik dacht het al”. Om niet achteraf, maar vooraf bewust te worden van je gevoel of gedachte is het noodzakelijk dat je met je zelf contact hebt. Dat je met je aandacht bij jezelf bent, naar binnen en naar stilte. Want als je druk bent, bijvoorbeeld met nadenken, dan kan je niet ervaren welk antwoord van binnenuit komt. Dit klinkt wellicht wat wazig en dat is het soms ook, want een antwoord vanuit je innerlijk weten is niet altijd een scherp te omschrijven gevoel of gedachte.

Omdat het antwoord niet onderbouwd is en misschien zelfs vaag, vraagt het zelfvertrouwen om ernaar te durven handelen. Zelfvertrouwen wordt geassocieerd met zeker zijn, stellig en stevig. Maar handelen op basis van een besluit omdat je dat zo voelt, of ervaart en niet met argumenten onderbouwt, kan juist twijfel en onzekerheid met zich meebrengen. Als zekerheid belangrijk is, zal je niet gaan handelen vanuit je innerlijk weten. Dat doe je wel, als je ondanks je onzekerheid, erop vertrouwt dat het klopt wat je wilt gaan doen, en erop vertrouwt dat, mocht het toch niet kloppen, je de nieuwe situatie aankan en het uiteindelijk goed komt. Handelen vanuit je innerlijk weten is trouw zijn aan je zelf, je volgt de richting die van binnenuit door je zelf is gegeven. Terwijl als je, vanuit onzekerheid, je innerlijk weten negeert, je iets verliest van jezelf. Contact maken met je innerlijk weten suggereert misschien een hoge mate van ontwikkeling. Mijn ervaring is dat iedereen een innerlijke bron heeft van waaruit een antwoord gegeven kan worden op dilemma’s. De oefening om van die bron gebruik te maken is doorgaans niet zozeer leren er contact mee te maken, maar is met name om erop te durven vertrouwen. Als je openstaat voor de antwoorden vanuit je innerlijk weten en de gegeven richting durft te volgen, dan is het niet meer van belang om de toekomst te voorspellen. Het ontstaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *