on 29 augustus 2017
Als trainer-coach kom ik in organisaties om te spreken over professionele en persoonlijke ontwikkeling van medewerkers. In sommige organisaties heeft de opdrachtgever het dan over soft skills. Met soft skills worden de vaardigheden en competenties bedoeld die nodig zijn in de interactie met anderen. Het gebruik van de woorden soft skills blijf ik opmerkelijk vinden. Om twee redenen.
Ten eerste is het Engels. Met woorden uit een tweede taal is minder verbinding. Die woorden hebben minder diepgang, betekenis en lading dan woorden uit je eigen, eerste, taal. Ik denk niet dat iemand die een vakinhoudelijke cursus wil volgen zegt dat hij of zij daarmee zijn of haar knowledge wil verruimen. Je nieuwe knowledge eigen maken klinkt vreemd, je nieuwe kennis eigen maken niet. Met de woorden soft skills toont diegene aan, waarschijnlijk onbedoeld, dat de opvatting dat persoonlijke ontwikkeling van de professional net zo belangrijk is als inhoudelijke scholing, nog niet helemaal eigen is. Dat dit voor hem of haar toch nog een vreemd idee is. Doorgaans houden we vreemde zaken nog buiten ons om te wennen.
Een tweede reden waarom ik het gebruik van de woorden soft skills opmerkelijk vind is omdat de vaardigheden die ermee bedoeld worden, zoals hanteren van emoties in een gesprek, omgaan met feedback of assertief optreden, geenszins soft zijn. Veel mensen ervaren juist dit contact als hard door de drieging gekwetst te worden. Kwetsing wordt dan voorkomen door voorzichtig te zijn. Maar voorzichtig zijn is niet het antwoord. Het gaat erom zorgvuldig te zijn.
Soft skills trainen gaat eigenlijk over persoonlijke ontwikkeling. Natuurlijk, iedereen heeft sociale vaardigheden en kan een collega of cliënt begroeten, iedereen heeft ook communicatieve vaardigheden en kan met de ander een gesprek voeren en iedereen kan een opdracht geven of een vraag stellen en daarmee sturend zijn. Maar je wordt veel effectiever als je veel meer begrijpt waarom, hoe, wanneer en wat je precies kan doen. En begrijpen alleen is niet voldoende, vaardigheden maak je eigen door te oefenen en te doen. De ander, zoals collega of cliënt, hebben met de professional te maken en de professional heeft met hen te maken. De professional doet iets met hen en zij doen iets met de professional. Het is dat zogenaamde “iets” dat de interactie fijn, leuk of onvoorspelbaar en vervelend maakt.
Persoonlijke ontwikkeling is leren over jezelf en over jou in relatie tot anderen. Door je persoonlijk te ontwikkelen zijn nieuwe vaardigheden geen kunstje, maar gebruik je ze om uiting te geven aan wie je bent en wat je belangrijk vindt. Persoonlijk ontwikkeling vergroot je effectiviteit in de interactie met de ander. In organisatie waar persoonlijke ontwikkeling gestimuleerd wordt, worden de professionals door collega’s en cliënten niet alleen ervaren als deskundig. De professional wordt ook ervaren als degene die betrokken is en duidelijk is en anderen kan motiveren en stimuleren. De professional die zich richt op persoonlijk ontwikkeling wordt er beter en succesvoller door.