“Hé, het licht gaat aan”, verrukt kijkt de deelnemer op. Er is zojuist iets gezegd waardoor hij opeens inzicht krijgt in de opmerking die ik gisteren maakte. Toen begreep hij die opmerking niet. Ik probeerde me te verduidelijken door het een paar keer in andere woorden te zeggen. Maar dat hielp niet en in plaats van verheldering leverde het alleen maar meer verwarring op. “Kunnen we de verwarring even laten? We zien morgen wel verder, dan kijken we er nog een keer naar”, stelde ik voor. Hij ging akkoord.

“Nu begrijp ik wat je bedoelt”, zegt hij.

In een persoonlijk leertraject wil het weleens gebeuren dat een opmerking, een observatie of feedback, die bedoeld is om iemand inzicht te geven, niet begrepen wordt. En een andere manier of met andere woorden de boodschap verduidelijken is eveneens vruchteloos. Ik zie dat de woorden niet binnenkomen. Ik zie ook dat het niet veel zin heeft om door te gaan. De ander raakt verward en voelt zich tekortschieten, want hij of zij begrijpt niet wat er gezegd wordt. Maar blijkbaar is het wel belangrijk. Ik ben op een dood spoor beland en niet in staat om mijn boodschap duidelijk te maken. Ik voel me machteloos worden. Voor mij een signaal om te stoppen en het niet nog een keer op een andere manier gaan vertellen, maar het even laten rusten. Dan maar machteloos.

Inzicht krijgen en bewust worden zijn belangrijke voorwaarden om te ontwikkelen. Het zijn de eerste stappen die daarvoor genomen moeten worden en dat kunnen lastige stappen zijn. De weerstand om het inzicht te krijgen is soms zo groot, dat woorden niet begrepen worden. Het inzicht blijft dan buiten zicht. Soms ontstaat er wel een helder moment, maar van korte duur en de draad wordt weer snel kwijtgeraakt. Het inzicht raakt dan weer buiten zicht. De weerstand tegen het inzicht heeft niets te maken met niet willen leren. Doorgaans zijn de mensen die zich persoonlijk willen ontwikkelen juist zeer bereid om te leren. Ze hebben een wens om een antwoord te vinden. En toch, als dan een antwoord voor het oprapen ligt, wordt het niet gezien.

Er is geen weerstand tegen iets te leren, maar er is weerstand tegen iets op te geven dat vertrouwd is. Met inzicht en bewustwording wordt een ontwikkeling ingezet. En die ontwikkeling leidt tot een verandering, waardoor anders op situaties gereageerd wordt. Maar dat is alleen mogelijk als de manier waarop er tot dan toe gereageerd wordt, wordt losgelaten. En dat is nou juist de vertrouwde en bekende manier dat in het leven tot dan toe goed gewerkt heeft. Loslaten van die vertrouwde manier geeft een gevoel van angst, het is onbekend wat er gaat gebeuren en hoe het uit zal pakken. Het gaat hierbij natuurlijk niet om een oppervlakkige en onbelangrijke thema. Het is doorgaans een manier en een houding waar je identiteit mee samen lijkt te hangen. Loslaten van die manier wordt dan ervaren alsof je iets van jezelf verliest.

De weerstand van angst wordt geslecht met vertrouwen. Vertrouwen dat het goed komt en je jezelf niet kwijtraakt. Het vraagt moed om het onbekende aan te gaan. En het vraagt tijd. Soms een dag, zoals hierboven, soms weken, maanden of nog langer

Verwarring is een goed teken, want toont dat er iets kan veranderen. Verwarring is niet fijn om te ervaren maar als je het tijd geeft dan gaat met vertrouwen en moed opeens het licht aan. En, vertrouwen en moed heb ik ook nodig. Om met mijn machteloze gevoel om te gaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *